Απεβίωσε ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ

Ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζίμι Κάρτερ, που είχε τιμηθεί και με το Νόμπελ Ειρήνης, απεβίωσε σε ηλικία 100 ετών, σύμφωνα με την εφημερίδα Atlanta Journal-Constitution.

Ο γιος του Τζέιμς Ε. Κάρτερ ΙΙΙ, γνωστός ως Τσιπ, επιβεβαίωσε την τραγική είδηση, χωρίς, ωστόσο, να διευκρινίσει τα αίτια του θανάτου του πατέρα του. Ο Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος το 1976, απορρίφθηκε από τους ψηφοφόρους μετά από μία μόνο θητεία, πέθανε σήμερα, Κυριακή 29 Δεκεμβρίου στο σπίτι του στο Πλέινς της Τζόρτζια, σύμφωνα με τον γιο του. Ήταν 100 ετών και ο γηραιότερος εν ζωή πρόεδρος των ΗΠΑ όλων των εποχών.

Τον Φεβρουάριο του 2023, έπειτα από αλλεπάλληλες νοσηλείες, το Ίδρυμα Κάρτερ ανακοίνωσε ότι ο πρώην πρόεδρος είχε αποφασίσει να μην συνεχίσει τις θεραπείες στις οποίες υποβαλλόταν και να επιστρέψει στο σπίτι του, όπου θα λάμβανε μόνο ανακουφιστική θεραπεία. Είχε υποβληθεί σε θεραπεία τα τελευταία χρόνια για μια επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος από μελάνωμα, με όγκους που εξαπλώθηκαν στο συκώτι και τον εγκέφαλό του.

Ποιος ήταν ο Τζίμι Κάρτερ
Ο Τζίμι Κάρτερ (James Earl Carter, Jr.), 39ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1924 στη μικρή αγροτική πόλη Plains της Τζόρτζια και μεγάλωσε στην κοντινή κοινότητα Archery. Ο πατέρας του, Τζέιμς Ερλ Κάρτερ, ο πρεσβύτερος, ήταν αγρότης και επιχειρηματίας- η μητέρα του, Λίλιαν Γκόρντι Κάρτερ, ήταν νοσοκόμα. Σπούδασε στο δημόσιο σχολείο του Plains, φοίτησε στο Georgia Southwestern College και στο Georgia Institute of Technology και έλαβε πτυχίο από τη Ναυτική Ακαδημία των Ηνωμένων Πολιτειών το 1946.

Στο Πολεμικό Ναυτικό έγινε υποβρύχιος, υπηρέτησε τόσο στον Ατλαντικό όσο και στον Ειρηνικό στόλο και έφθασε στο βαθμό του υποπλοιάρχου. Επιλέχθηκε από τον ναύαρχο Hyman Rickover για το πρόγραμμα πυρηνικών υποβρυχίων και τοποθετήθηκε στο Schenectady της Νέας Υόρκης, όπου έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Union College στην τεχνολογία αντιδραστήρων και την πυρηνική φυσική και υπηρέτησε ως ανώτερος αξιωματικός του πληρώματος πριν από τον παροπλισμό του Seawolf, του δεύτερου πυρηνικού υποβρυχίου.

Στις 7 Ιουλίου 1946 παντρεύτηκε τη Rosalynn Smith από το Plains. Το ζευγάρι απέκτησε τρεις γιους και μια κόρη, πολλά εγγόνια και δισέγγονα. Η Rosalynn πέθανε τον Νοέμβριο του 2023 σε ηλικία 96 ετών. Όταν ο πατέρας του Κάρτερ πέθανε το 1953, παραιτήθηκε από το ναυτικό του αξίωμα και επέστρεψε με την οικογένειά του στη Τζόρτζια. Ανέλαβε τα αγροκτήματα Carter και μαζί με τη Rosalynn διατηρούσαν την Carter’s Warehouse, μια εταιρεία γενικής χρήσης σπόρων και γεωργικών εφοδίων στο Plains. Γρήγορα έγινε ηγέτης της κοινότητας, συμμετέχοντας σε νομαρχιακά συμβούλια που επέβλεπαν την εκπαίδευση, την αρχή του νοσοκομείου και τη βιβλιοθήκη.

Το 1962 κέρδισε την εκλογή του στη Γερουσία της Τζόρτζια. Έχασε την πρώτη του εκστρατεία για την εκλογή κυβερνήτη το 1966, αλλά κέρδισε τις επόμενες εκλογές και έγινε ο 76ος κυβερνήτης της Τζόρτζια στις 12 Ιανουαρίου 1971.

Υπήρξε πρόεδρος της προεκλογικής εκστρατείας της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών για τις εκλογές του 1974 για το Κογκρέσο και την κυβέρνηση.

Στις 12 Δεκεμβρίου 1974 ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών. Κέρδισε το χρίσμα του κόμματός του από την πρώτη ψηφοφορία στο Εθνικό Συνέδριο των Δημοκρατικών το 1976 και εξελέγη πρόεδρος στις 2 Νοεμβρίου 1976. Ο Τζίμι Κάρτερ υπηρέτησε ως πρόεδρος από τις 20 Ιανουαρίου 1977 έως τις 20 Ιανουαρίου 1981. Παρέμεινε όμως στην προεδρία μόνο για μία θητεία (1977-81) αφού υπέστη βαριά ήττα στις επόμενες εκλογές από τον Ρεπουμπλικάνο πρώην ηθοποιό και κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Ρόναλντ Ρέιγκαν. Σημαντικά επιτεύγματα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησής του ήταν οι συνθήκες για τη διώρυγα του Παναμά, οι συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ, η συνθήκη ειρήνης μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ, η συνθήκη SALT II με τη Σοβιετική Ένωση και η εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων των ΗΠΑ με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Το αποκορύφωμα της μοναδικής θητείας του ήταν η υπογραφή, το 1978, των ειρηνευτικών συμφωνιών μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου, που έφεραν κάποια σταθερότητα στη Μέση. Όμως ταυτόχρονα σημαδεύτηκε από την ύφεση της οικονομίας, τη χαμηλή δημοτικότητα του ιδίου και την κρίση των ομήρων που κράτησε τις 444 τελευταίες ημέρες του στον Λευκό Οίκο.

Όταν του ζητήθηκε να αξιολογήσει την προεδρία του, σε ένα ντοκιμαντέρ του 1991, ο ίδιος είπε: «Η μεγαλύτερη αποτυχία που είχαμε ήταν η πολιτική. Ποτέ δεν μπόρεσα να πείσω τον αμερικανικό λαό ότι ήμουν ισχυρός ηγέτης».

Υπερασπίστηκε τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τον κόσμο. Στον εσωτερικό τομέα, τα επιτεύγματα της κυβέρνησης περιλάμβαναν ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό πρόγραμμα που διεξήχθη από ένα νέο Υπουργείο Ενέργειας- απορρύθμιση στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, των επικοινωνιών και των χρηματοοικονομικών- σημαντικά εκπαιδευτικά προγράμματα υπό ένα νέο Υπουργείο Παιδείας- και σημαντική νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της Πράξης για τη διατήρηση των Εθνικών Ενδιαφερόντων της Αλάσκας, η οποία διπλασίασε το μέγεθος του συστήματος εθνικών πάρκων και τριπλασίασε τις περιοχές άγριας φύσης.

Αφότου άφησε το αξίωμά του, ο Κάρτερ και η σύζυγος του Ρόζαλιν ίδρυσαν το κέντρο Κάρτερ το 1982, μία μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική οργάνωση που λειτουργεί για την προαγωγή των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Έχει ταξιδέψει εκτεταμένα για να διεξάγει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, να είναι παρατηρητής εκλογών, και να προάγει την πρόληψη ασθενειών και την εκρίζωση τους στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ο Κάρτερ ήταν πρόσωπο κλειδί στην επιχείρηση Καταφύγιο για την Ανθρωπότητα (Habitat for Humanity), και επίσης ήταν ιδιαίτερα ενεργός στην Παλαιστινιακή Διένεξη.

Ο Πρόεδρος Κάρτερ και το Κέντρο Κάρτερ έχουν συμμετάσχει στη διαμεσολάβηση για τη διευθέτηση συγκρούσεων στην Αιθιοπία και την Ερυθραία (1989), τη Βόρεια Κορέα (1994), τη Λιβερία (1994), την Αϊτή (1994), τη Βοσνία (1994), το Σουδάν (1995), την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών της Αφρικής (1995-96), το Σουδάν και την Ουγκάντα (1999), τη Βενεζουέλα (2002-2003), το Νεπάλ (2004-2008), τον Ισημερινό και την Κολομβία (2008), τη Μέση Ανατολή (2003-σήμερα) και το Μάλι (2018-σήμερα). Υπό την ηγεσία του, το Κέντρο Κάρτερ έχει στείλει 114 αποστολές παρακολούθησης εκλογών στην Αμερική, την Αφρική και την Ασία. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο Παναμάς (1989), η Νικαράγουα (1990), η Κίνα (1997), η Νιγηρία (1998), η Ινδονησία (1999), το Ανατολικό Τιμόρ (1999), το Μεξικό (2000), η Γουατεμάλα (2003), η Βενεζουέλα (2004), η Αιθιοπία (2005), η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (2006), το Νεπάλ (2008), ο Λίβανος (2009), το Σουδάν (2010), η Τυνησία (2011), η Αίγυπτος (2011-2012), η Κένυα (2013), η Μοζαμβίκη (2014), η Μιανμάρ (2016), η Λιβερία (2017) και η Γουιάνα (2020).

Οι μόνιμες εγκαταστάσεις του Προεδρικού Κέντρου Κάρτερ εγκαινιάστηκαν τον Οκτώβριο του 1986 και περιλαμβάνουν τη Βιβλιοθήκη και το Μουσείο Τζίμι Κάρτερ, που διαχειρίζεται το Εθνικό Αρχείο. Ανοικτό για τους επισκέπτες είναι επίσης το Εθνικό Ιστορικό Πάρκο Τζίμι Κάρτερ στο Πλέινς, το οποίο διαχειρίζεται η Εθνική Υπηρεσία Πάρκων.

Μέχρι το 2020, ο Τζίμι και η Ρόζαλιν Κάρτερ εργάζονταν εθελοντικά μία εβδομάδα το χρόνο για το Habitat for Humanity, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που βοηθά άπορους ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες να ανακαινίσουν και να χτίσουν σπίτια για τον εαυτό τους. Δίδασκε επίσης κατηχητικό σχολείο στην εκκλησία των Βαπτιστών Maranatha του Plains.

Τον Μάρτιο 2012, δύο μήνες πριν ο πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα ανακοινώσει ότι είναι υπέρ του γάμου των ομοφυλοφίλων, ο Κάρτερ δήλωσε πως ήταν υπέρ του να επιτρέπεται να παντρεύονται τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια.

Του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης του 2002
Στις 10 Δεκεμβρίου 2002, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης για το 2002 στον Τζίμι Κάρτερ «για τις δεκαετίες ακούραστης προσπάθειάς του να βρει ειρηνικές λύσεις στις διεθνείς συγκρούσεις, να προωθήσει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και να προωθήσει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη». Επίσης του απονεμήθηκε το υψηλότερο αμερικανικό πολιτικό βραβείο, το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Κέρδισε ακόμη τρία Γκράμι για το καλύτερο άλμπουμ προφορικού λόγου, μια κατηγορία που περιλαμβάνει και τα ακουστικά βιβλία.

Λευκός Οίκος: Εθνικό πένθος στις ΗΠΑ την 9η Ιανουαρίου 2025
Η ερχόμενη Πέμπτη 9η Ιανουαρίου 2025 θα είναι ημέρα εθνικού πένθους στις ΗΠΑ για την απότιση φόρου τιμής στον Δημοκρατικό πρώην πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος απεβίωσε χθες Κυριακή σε ηλικία 100 ετών, ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος.

«Καλώ τον αμερικανικό λαό να συγκεντρωθεί εκείνη την ημέρα στους χώρους λατρείας του και να αποτίσει φόρο τιμής στην μνήμη του (πρώην) προέδρου Τζέιμς Ερλ Κάρτερ του νεότερου. Προσκαλώ κάθε άνθρωπο στον κόσμο που μοιράζεται τη θλίψη μας να ενωθεί μαζί μας» στις τελετές που θα γίνουν για αυτό, ανέφερε ο απερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν σε εκτελεστικό διάταγμά του που αναρτήθηκε αργά το βράδυ χθες Κυριακή (τοπική ώρα) στον ιστότοπο του Λευκού Οίκου.

Οι δηλώσεις των Αμερικανών προέδρων για την εκδημία του
Αμέσως μόλις έγινε γνωστή η είδηση του θανάτου του Τζίμι Κάρτερ, ο νέος -αλλά και πρώην- πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο απερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και οι πρώην πρόεδροι της χώρας Μπάρακ Ομπάμα, Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Μπους έκαναν τις ακόλουθες δηλώσεις, τιμώντας έτσι την προσωπικότητα του 100χρονου πολιτικού. Ανάλογες δηλώσεις έκανε και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και άλλοι ηγέτες.

Τραμπ: «Όλοι οι Αμερικανοί οφείλουν στον εκλιπόντα ευγνωμοσύνη»
Ο Ρεπουμπλικάνος εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέτισε φόρο τιμής χθες Κυριακή στον Δημοκρατικό προκάτοχό του στον Λευκό Οίκο Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος ανακοινώθηκε ότι απεβίωσε στο σπίτι του στην Τζόρτζια σε ηλικία 100 ετών, κρίνοντας πως η χώρα του οφείλει «ευγνωμοσύνη» για τη μοναδική προεδρική θητεία του (1977-1981).

«Οι προκλήσεις με τις οποίες βρέθηκε αντιμέτωπος ο Τζίμι ως πρόεδρος ήρθαν σε κρίσιμη στιγμή για τη χώρα μας κι έκανε το παν εντός των δυνάμεών του για να βελτιώσει τη ζωή όλων των Αμερικανών. Για αυτό, του οφείλουμε όλοι ευγνωμοσύνη», ανέφερε ο 45ος και προσεχώς 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ σε μήνυμά του μέσω Truth Social για τον 39ο πρόεδρο της χώρας.

Μπάιντεν: «Ο εκλιπών ήταν πολιτικός ηγέτης με αρχές, πίστη και ταπεινότητα»
Ο Αμερικανός πρώην πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ, που απεβίωσε χθες Κυριακή σε ηλικία 100 ετών στο σπίτι του στην Τζόρτζια, ήταν «άνδρας με αρχές, πίστη και ταπεινότητα», τόνισε ο απερχόμενος Δημοκρατικός πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν σε ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του στον Λευκό Οίκο.

«Η Αμερική και ο κόσμος έχασαν έναν εξαιρετικό ηγέτη, πολιτικό και ανθρωπιστή», ανέφεραν ο νυν πρόεδρος και η σύζυγός του στην ανακοίνωση, αποτίνοντας φόρο τιμής σε αυτόν που «είχαν το προνόμιο να αποκαλούν αγαπητό φίλο».

«Για όλους όσοι ψάχνουν τι σημαίνει να ζεις μια ζωή που έχει σκοπό και νόημα μελετήστε τον Τζίμι Κάρτερ, έναν άνθρωπο με αρχές, πίστη και ταπεινότητα», προστίθεται στο κείμενο.

Ομπάμα: «Ο εκλιπών ήταν αξιοσημείωτος άνθρωπος»
Ο Δημοκρατικός πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα τόνισε, αποτίνοντας φόρο τιμής στον Τζίμι Κάρτερ, που απεβίωσε χθες Κυριακή σε ηλικία 100 ετών, πως ο προκάτοχός του ήταν «αξιοσημείωτος άνθρωπος».

Ο πρώην πρόεδρος Κάρτερ «έμαθε σε όλους και όλες μας τι πάει να πει το να ζεις με χάρη, με αξιοπρέπεια, με δικαιοσύνη και υπηρετώντας» τους άλλους, ανέφερε μέσω Medium ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ (2009-2017).

Κλίντον: «Ο Τζίμι Κάρτερ εργάστηκε ακούραστα για έναν καλύτερο και δικαιότερο κόσμο»
Ο Αμερικανός πρώην πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ, που απεβίωσε χθες Κυριακή, «εργάστηκε ακούραστα για έναν καλύτερο και δικαιότερο κόσμο», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους ο —επίσης Δημοκρατικός— διάδοχός του στον Λευκό Οίκο Μπιλ Κλίντον και η σύζυγός του Χίλαρι Κλίντον, πρώην υπουργός Εξωτερικών και ατυχήσασα υποψήφια για την προεδρία το 2016.

«Καθοδηγούμενος από την πίστη του, ο (σ.σ. πρώην) πρόεδρος Κάρτερ έζησε για να υπηρετεί άλλους—ως την τελευταία στιγμή» της ζωής του, ανέφερε το ζεύγος Κλίντον σε συλλυπητήριο μήνυμα που έδωσε στη δημοσιότητα, μετά τον θάνατο στο σπίτι του στην Τζόρτζια σε ηλικία 100 ετών του 39ου προέδρου των ΗΠΑ.

Μπους: «Όσα κατάφερε ο εκλιπών θα εμπνέουν γενιές Αμερικανών»
Ο Ρεπουμπλικάνος πρώην πρόεδρος Τζορτζ Ου. Μπους έκρινε χθες Κυριακή πως όσα πέτυχε ο Δημοκρατικός προκάτοχός του Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος απεβίωσε νωρίτερα χθες στην Τζόρτζια σε ηλικία 100 ετών, «θα εμπνέουν γενιές Αμερικανών».

Χαρακτηρίζοντας τον 39ο πρόεδρο των ΗΠΑ «άνδρα με βαθιές πεποιθήσεις» και «πιστό στην οικογένειά του, στην κοινότητά του και στην πατρίδα του», ο Ρεπουμπλικάνος ένοικος του Λευκού Οίκου από το 2001 ως το 2009 έκρινε πως «οι προσπάθειές του να αφήσει πίσω καλύτερο κόσμο δεν τέλειωσαν με την προεδρία του» από το 1977 ως το 1981.

zougla.gr